Beeldhouwkunst voor de Beeldenstorm
In de Nicolaïkerk, op het plein naast het museum, is sinds 2007 een selectie uit de collectie middeleeuwse sculptuur van het Centraal Museum te zien. Tot 1550 was Utrecht de grootste stad van de Noordelijke Nederlanden en kende een bloeiende beeldhouwkunst. Door beeldenstormen, natuurrampen en stadsvernieuwing ging veel van de Utrechtse middeleeuwse beeldhouwkunst verloren, maar er is ook veel behouden gebleven. Later teruggevonden beeldhouwwerk behoort nu tot de collectie van het Centraal Museum
Utrecht cultureel centrum van noordelijke Nederlanden
De tientallen kerken, kapellen en kloosters in Utrecht besloegen ongeveer een derde van het stedelijke grondgebied. De oude kerkgebouwen getuigen nog van de bloei en rijkdom die de stad ooit kende. De bisschopszetel maakte Utrecht niet alleen tot een kerkelijk, maar ook tot een politiek en economisch centrum. De grote rol van de kerk maakte Utrecht tot een bloeiend centrum voor de kunstnijverheid. Onder bisschop David van Bourgondië (1456-1496), bereikte de kunstproductie haar hoogtepunt. De rijke geestelijkheid, maar ook de adellijke families en welgestelde burgerij lieten hun godsvrucht en hun sociale status zien door schenkingen aan de kerken.
Bloei van de Utrechtse beeldhouwkunst
De vijftiende eeuw was de Gouden Eeuw van de Utrechtse beeldhouwkunst. De invloed van enkele uitzonderlijk goede meesters en hun ateliers is door heel Europa merkbaar. De belangrijkste meesters zijn Adriaan van Wesel (ca.1417- ca.1490), Jan van Schayk (werkzaam ca.1494 -1523) en een onbekende kunstenaar die wordt aangeduid als de ‘Meester van de Utrechtse Stenen Vrouwenkop’ (werkzaam ca. 1490-1525). De vloeiende slanke stijl van de gotiek is in de Utrechtse sculptuur van deze periode terug te vinden.
Beeldenstorm
De Beeldenstorm van 1566 zorgde voor een eerste golf van vernieling van kerkelijke objecten. In 1580 werd de rooms-katholieke eredienst verboden. De gebouwen werden in beslag genomen. Sommige kregen een protestantse of een niet-religieuze bestemming. Andere kwamen leeg te staan en werden voor de sloop verkocht. Bouwstenen werden hergebruikt, maar onbruikbaar materiaal werd als afval achtergelaten, waaronder veel beeldhouwwerk. Bij opgravingen op het Domplein in de negentiende en twintigste eeuw werden juist hier veel objecten teruggevonden die vervolgens in de collectie van het Centraal Museum zijn opgenomen. De ruim 800 sculpturen in de collectie zijn vaak stukgeslagen fragmenten van beelden. Beschadigd of niet, de collectie geeft een overzicht van de middeleeuwse sculptuurproductie in Utrecht en een indruk van het rijke verleden van de stad.
Bezoekersinformatie Nicolaikerk
www.nicolaikerk.nl
Tel. 030 2315734
Mail: info@nicolaikerk.nl
Nicolaaskerkhof 8, Utrecht, bus 2
Openingstijden
Tijdens Kerken Kijken (de eerste week van juli t/m de eerste week van september):
Dinsdag t/m donderdag van 12.00 uur tot 17.00 uur.
Vrijdag gesloten
Zaterdag en zondag van 12.00 uur tot 16.00 uur.
Van januari t/m maart: zondag van 12.00 uur tot 16.00 uur.
Van april t/m juni en september t/m december:
Op zondag van 12.00 uur tot 16.00 uur en op woensdag en zaterdag van 13.00 uur tot 16.00 uur
De Nicolaïkerk is door de Protestantse Kerk in Nederland in gebruik. Kerkdiensten vinden plaats op zondag om 10 uur.