Geld van de Limes

Muntschat Domplein Utrecht 1933. Collectie Centraal Museum, Utrecht. Photo & copyright: Centraal Museum, Utrecht/Ernst Moritz.
Muntschat Domplein Utrecht 1933. Collectie Centraal Museum, Utrecht. Photo & copyright: Centraal Museum, Utrecht/Ernst Moritz.

De Limes langs de Rijngrens is genomineerd voor UNESCO Werelderfgoed. In 2021 wordt bekend of dit deel van de Limes wordt toegevoegd aan de Werelderfgoedlijst. Vooruitlopend daarop presenteert het Centraal Museum in Utrecht de tentoonstelling Geld van de Limes, de Romeinse rijksgrens in Nederland. In deze kleinschalige presentatie staan Romeinse munten centraal. De Romeinen bedreven niet enkel ruilhandel, ook vond betaling plaats in klinkende munt, het startpunt van betaling met geld in Nederland. De presentatie omvat onder andere vier muntschatten – waarvan één van het Utrechtse Domplein -, weeginstrumenten en aardewerk.    

Wat is de Limes?

Weinigen weten dat ‘limes’ (spreek uit: liemes) het Latijnse woord voor grens is en dat er nu de voormalige Romeinse rijksgrens mee bedoeld wordt. Al voor het begin van onze jaartelling, tijdens de veldtochten van Julius Caesar, arriveerden de Romeinen in het huidige Nederland. Zij kwamen tot (de toenmalige loop van) de Rijn, probeerden verder op te rukken, zonder succes. De opmars werd gestaakt en grensverdedigingen werden aangelegd, met forten langs de zuidelijke Rijnoever en bij ieder fort een dorp. De Limes functioneerde tot ver in de derde eeuw na Christus, tot de inval van Germaanse stammen. Aan het begin van de vijfde eeuw trokken de Romeinen zich definitief terug. Over de Limes komen we steeds meer te weten dankzij archeologisch onderzoek. De tentoonstelling laat de nieuwste inzichten zien: een gereconstrueerd satellietbeeld van het Limesgebied in Nederland toont de loop van de rivieren, de kustlijn en de vegetatie zoals die rond het jaar 200 na Christus geweest is, evenals de locaties van de militaire forten, burgerlijke nederzettingen en de belangrijkste wegen. Google Maps op zijn Romeins dus.

Gereconstrueerd satellietbeeld van het Limesgebied in Nederland (detail)
Gereconstrueerd satellietbeeld van het Limesgebied in Nederland (detail)

Nominatie voor UNESCO Werelderfgoed 

De Limes liep dwars door het huidige Nederland. De noordgrens van het Romeinse Rijk lag langs de Rijn en de Donau. Enkele buitenlandse delen van de Limes (delen van de noordgrens) staan al op de UNESCO Werelderfgoedlijst. Nu heeft de Nederlandse regering, samen met twee Duitse deelstaten, ook de Rijngrens voorgedragen voor die status. Oostenrijk gaat hetzelfde doen met de Donaugrens. Als de nominaties door UNESCO worden gehonoreerd, zal in 2021 een aaneengesloten traject tot het Werelderfgoed behoren. Het Centraal Museum in Utrecht en Museum het Valkhof in Nijmegen geven met twee gelijktijdige presentaties aandacht aan de nominatie: het Centraal Museum besteedt aandacht aan geld van de Limes, Museum het Valkhof aan Romeinse helmen.   

? Uitloggen

Inloggen

Mijn laatst bekeken objecten