Vriendenparel Renger de Bruin

Iedere maand lichten we een Vriendenparel uit: een favoriet werk uit de collectie, gekozen door een Vriend van het Centraal Museum of één van de medewerkers uit het Centraal Museum. De allereerste Vriendenparel is gekozen door conservator stadsgeschiedenis Renger de Bruin. Hij koos De allegorie op de Vrede van Utrecht als zijn parel.

Vrede van Utrecht

Bij de voorbereidingen voor de tentoonstelling over de Vrede van Utrecht in 2013 zocht Renger eindeloos naar schilderijen die de vredessluiting voorstelt, zoals die bekend is van de Vrede van Munster. Dat is niet gelukt. Wat hij wel vond, was een allegorische voorstelling in de collectie van het Museo Nazionale di Capodimonte in Napels. Het werk was een Allegorie op de Vrede van Utrecht en Rastatt door Paolo di Matteis. Het Italiaanse museum had echter slechts een fragment van het originele doek: het deel waarop de schilder zichzelf afbeeldt, werkend aan een schilderij, dat het allegorische huwelijk tussen Oostenrijk en Vlaanderen voorstelt. Het werk toont een van de onderhandelingsresultaten van de Vrede van Utrecht: de overdracht van de Zuidelijke Nederlanden van Spanje naar Oostenrijk.

Het volledige werk zou volgens het Italiaanse museum nog te zien zijn op twee voorstudies. Een daarvan bevindt zich in Houston, een bij een particuliere verzamelaar in Hamburg. Gezien het transportbudget was de keuze voor Renger snel gemaakt: hij ging proberen het particuliere werk naar Utrecht te krijgen. De verzamelaar betrof een hoogbejaarde kunsthistoricus. Renger zocht de verzamelaar in Hamburg op, in een lommerrijke buitenwijk van de havenstad. Het werk werd bekeken en Renger ging in gesprek over de mogelijkheden van een bruikleen. De verzamelaar was enthousiast en zegde meteen een bruikleen toe. Het werk mocht niet alleen naar Utrecht, maar ook met de tentoonstelling mee naar andere locaties: Madrid, Rastatt in Zuid-Duitsland en het Zwitserse Baden.

Tijdens de tentoonstelling over de Vrede van Utrecht, die van 12 april t/m 22 september 2013 in het Centraal Museum te zien was, behoorde de allegorie tot een van de topstukken. Een uitsnede eruit, met de vredesgodin die de oorlogsgod verdrijft, was zelfs het campagnebeeld. Uiteraard was de eigenaar voor de opening uitgenodigd, maar hij had zich verontschuldigd. Later ontving Renger een brief van de eigenaar; hij wilde de tentoonstelling graag komen bekijken, in de tijd dat hij een week bij zijn dochter in Amsterdam verbleef. Renger ontving de verzamelaar, die met zijn dochter en schoonzoon kwam, in het museum en gaf hem een privé rondleiding. Ondanks zijn hoge leeftijd (92 jaar) wandelde hij met grote interesse door de hele expositie.

Aanwinst van de allegorie

Na deze rondleiding dronk het gezelschap nog een kop koffie en Renger bracht het gesprek naar een opmerking die de eigenaar tijdens hun eerste kennismaking had gemaakt. Destijds had hij kenbaar gemaakt dat hij een goede bestemming voor het schilderij zocht, omdat zijn kinderen niet in het werk geïnteresseerd waren. Zijn dochter reageerde onmiddellijk met een “Papa, verkauf es bitte!”. Het schilderij werd getaxeerd en over de prijs werd snel besloten. Tijdens de Utrechtse en Madridse tentoonstelling stond op het bijschrift bruikleen particuliere collectie Hamburg, terwijl er in Rastatt en Baden 'Leihgabe Centraal Museum Utrecht' te lezen was.

Renger: “De allegorie op de Vrede van Utrecht en Rastatt vormt nu een sleutelstuk in de historische collectie van het Centraal Museum, die bijna twee eeuwen geleden begon met de verzamelactiviteiten van burgemeester Van Asch van Wijck. Het is te zien in de nieuwe vaste opstelling die in april van dit jaar geopend is. Het past ook perfect in het nieuwe motto ‘De wereld van Utrecht’. Het onderwerp van het schilderij is de gebeurtenis waardoor Utrecht in de historische literatuur bekend is: de wereldomvattende vrede die hier in 1713 gesloten is. Het schilderij is daarom mijn pareltje."

Uw parel hier 

Bent u Vriend van het Centraal Museum? Heeft u een favoriet werk in de collectie van het Centraal Museum? En wilt u uw verhaal delen? Neem dan contact met ons op. Stuur een mail naar vrienden@centraalmuseum.nl en wie weet staat uw parel de volgende keer in de spotlight. 

De allegorie op de Vrede van Utrecht (ca. 1714 - 1718) Paolo de Matteis
De allegorie op de Vrede van Utrecht (ca. 1714 - 1718) Paolo de Matteis

? Uitloggen

Inloggen

Mijn laatst bekeken objecten