Drieluik met de intocht van Christus in Jeruzalem, heiligen en op de buitenzijden van de luiken stichters uit de familie Van Lokhorst

Nu in het museum

Drieluik met de intocht van Christus in Jeruzalem, heiligen en op de buitenzijden van de luiken stichters uit de familie Van Lokhorst (ca 1526)

Jan van Scorel. Olieverf op paneel. Schenking 1941.

Tags van gebruikers

Er zijn nog geen tags toegevoegd

i

Toelichting

In 1524, na de dood van de Utrechtse paus Adrianus VI, keerde Jan van Scorel vanuit Rome terug naar Utrecht. Hij kwam te wonen bij Herman van Lokhorst, voor wie hij deze memorietafel schilderde. Het was bestemd voor het familiegraf in de Domkerk. Het is het eerste grote schilderij waaruit de invloed van de klassieke Oudheid en de Italiaanse renaissance op Scorels werk blijkt. Scorel schilderde op basis van pentekeningen, die hij tijdens zijn pelgrimage naar Jeruzalem had gemaakt, op de achtergrond het eerste topografisch correct weergegeven beeld van de stad.

Opmerkingen

Na zijn terugkeer uit Italië kwam Jan van Scorel in Utrecht te wonen bij Herman van Lokhorst, deken van de St. Salvatorkerk en kanunnik van de Dom. Hij gaf Van Scorel de opdracht voor het drieluik. Van Lokhorst liet het gebeeldhouwde en geschilderde grafmonument van zijn voorvaderen, die in het midden van de Domkerk begraven liggen, herstellen. Het drieluik moet als memorietafel in de buurt van het graf een plaats hebben gehad. De opdrachtgever die zelf in de St. Salvatorkerk werd begraven, knielt op de vooraan op de buitenzijde van het rechterluik. Tegenover hem, op het linkerluik, knielt zijn naamgenoot. De twee andere figuren op het rechterluik zijn Gijsbert en (in wapenrusting) vermoedelijk Gerrit van Lokhorst, de stamhouder van het geslacht in 1526. De tweede figuur op het linkerluik is Werner van Lokhorst.(Zie Helmus 1999, p.74-79). Zie ook inv.nr. 7991: linkerluik binnenzijde van Lochorst drieluik. Vergelijk prent 'Gezicht op Jeruzalem' van Herman van Borculo (zie tentoonstellingscatalogus Jan van Scorel in Utrecht, 1977, cat. nr. 29)
Achter de leden van de familie Van Lokhorst zijn hun patroonheiligen afgebeeld, van links naar rechts Johannes de Doper, Tomas, Johannes de Evangelist, Anna te drieën en Willibrord(?).In de wolkenpartij in het midden is de kroning van Maria te zien. Op de binnenzijden van de luiken staan van links naar rechts op het linker luik Agnes, Paus Cornelius met de hoorn, die de gelaatstrekken van paus Adriaan VI heeft gekregen, en Antonius abt, en op het rechterluik Sebastiaan, Gertrudis van Nijvel en Christofoor. Op het middenpaneel is Jeruzalem afgebeeld. Het is de vroegst bekende topografisch correct weergegeven beeltenis van de stad. Prent naar het stadsgezicht door Herman van Borculo, Civitas Hierusalem. Gezicht op Jeruzalem met de intocht van Christus, de krypte te Bethlehem en het Heilig Graf, 1538. Houtsnede op papier van verschillende platen, 406 x 746 mm. Collectie Utrecht, Centraal Museum, inv.nr. 6869.

Details

Inventarisnummer
6078 a
Soort object
Drieluik, schilderij
Afmetingen
hoogte (middenpaneel) 79 cm, breedte (middenpaneel) 147 cm, hoogte (linkerluik buitenzijde) 81.3 cm, breedte (linkerluik buitenzijde) 65.5 cm, hoogte (rechterluik binnenzijde) 81.5 cm, breedte (rechterluik binnenzijde) 65.7 cm, hoogte (rechterluik buitenzijde) 81.5 cm, breedte (rechterluik buitenzijde) 65.7 cm, hoogte (in gesloten toestand, met lijst) 95.7 cm, breedte (in gesloten toestand, met lijst) 160.5 cm, hoogte (in geopende toestand, met lijst) 95.7 cm, breedte (in geopende toestand, met lijst) 323.5 cm
Opschriften en merken

Niet gesigneerd, niet gedateerd recto linkerluik buitenzijde onderaan: Qve lavisse pedes tersisse vnxisseq[ve] sacros o mvlier, lachrimis crinibvs atq[ve] rosa // Diceris, officio redimens tva crimina pvlchro // Me[m]braq[ve] sic D[omi]ni contvmvlanda notans // Decano Lochorst pete femina s[an]c[t]a qvietem Sacrv[m] qvi magno fu[n]dat amore tibi. // Esset Wernervs svbita nisi morte peremptvs Tvtata hv[n]c virt[vs] imperiosa foret; Opschrift recto linkerluik buitenzijde r.o.: Obiit Herman[n]vs VIII idvs // Augvsti M CCCC XXVIII // Obiit III Cal. Octob M CCCC I; Opschrift linkerluik buitenzijde (op vaandel Johannes de Doper): ECCE AGNUS; Opschrift rechterluik buitenzijde onderaan: GHISBERTUS LOCHORST IACEO SCOLASTICUS ANTRO SI BENE QVID SERVI NV[N]C BONA MESSIS ERIT. // HERNA[N]NUS DE LOCHORST SACRI SALVATORIS TEMPLI TRAIECTEN[SIS] DECANVS ATQ[VE] NVPERHVIVS SACRE SVMME EDIS // CANONICUS AMORIS AC PIETATIS STUDIO ERGA AGNATOS IN MEDIO ECCLESIE SEPVLTOS STATVAM // PICTVRAMQ[VE] RESTAVRARI CVRAVIT AN[N]O POST VIRGINEVM PARTVM M D XXVI; Opschrift recto rechterluik buitenzijde r.b. (in tekstgedeelte): A[N]NO CHRISTI M CCCC L IIII; Opschrift recto rechterluik binnenzijde (op papier van H. Gertrudis): suplatrones // vincit

zie voor de vertaling tent. cat. Kunst voor de beeldenstorm, 1986, p. 180 zie voor de latijnse tekst en voor de vertaling tent. cat. Kunst voor de beeldenstorm, 1986, p. 180

Sets

Dit object was te zien op deze 11 tentoonstellingen in het Centraal Museum:

Toon alle tentoonstellingen met dit object

Toon minder tentoonstellingen

Sets met dit object (3)

Toon alle sets met dit object

Toon minder sets

Maker

Naam
Jan van Scorel
Geboorteplaats
Schoorl
Geboortedatum
1495-08-01
Sterfplaats
Utrecht
Sterfdatum
1562-12-06
Lees meer
http://nl.wikipedia.org/wiki/Jan_van_Scorel

Documentatie

Literatuur (71)

  • De aanbidding door de koningen uit het atelier van Jan van Scorel, [tekst J.A.L. de Meyere] (Utrecht, 1983) p. 4-5, afb. 8
  • Altniederländische Gemälde auf Schloss Hügenpoet, W. Cohen
  • Beeltenissen van Paus Adrianus VI in Utrecht aanwezig, door Maria Elisabeth Houtzager ([Utrecht], [1959]) p. 64, detail afb. 5
  • Carel van Manders kritiek op de schilderijen van Jan van Scorel en diens tijdgenoten (in Miscellanea Prof. Dr. D. Roggen), P.T.A. Swillens (Antwerpen, 1957) p. 275, 277
  • Carolus : Keizer Karel V 1500-1558, red. Lothar Altringer ... [et al.] (Gent, 1999) p. 145
  • Carpaccio, Saint Stephen and the Topography of Jerusalem, D.R. Marshall p. 610 e.v.
  • Catalogus der schilderijen [1933] (Utrecht, 1933) cat. nr. 169, afb. 5
  • De Catalogus der schilderijen [1952] (Utrecht, 1952) cat. nr. 256, afb. 4
  • Catalogus van het Historisch Museum der stad, supplement cat. nr. 1194 2x
  • Catalogus van schilderijen der Utrechtsche School Catalogus van schilderijen der Utrechtsche school (Utrecht, 1941) cat. nr. 169, afb. 2
  • City of the great king : Jerusalem from David to the present, ed. by Nitza Rosovsky (Cambrigde (Massachusetts) Londen, 1996) pp. 325-326, 524 (noot 93), afb. 34 (middenpaneel) op p. 325
  • The Detroit Christ on Calvary and the Cologne Lamentation of Christ: Two Early Haarlem Paintings by Maerten van Heemskerck, J.C. Harrison
  • Dit is het Centraal Museum!, teksten Ninke Bloemberg ... [et al.] ; eindred. Liesbeth M. Helmus, Hans Schopping (Utrecht, 2012) nr. 04, met afb. in kleur
  • De Dom van Utrecht [1965], E.J. Haslinghuis, C.J.A.C. Peeters (Den Haag, 1965) p. 403, afb. 365-369 op pp. 386-387
  • Early Netherlandish Painting XII - Jan van Scorel and Pieter Coecke van Aelst, Max J. Friedlaänder (Leyden Brussels, 1975) cat. nr. K 296 op p. 120; p. 69-71; suppl. 416 (p. 132), p. 140, noten nrs 38 (p. 143), 101 (p. 144), pl. 158, 159
  • Enige gegevens over de chronologie van het werk van Jan van Scorel, J. Bruyn p. 206
  • Fiamminghi a Roma 1508-1608 : Kunstenaars uit de Nederlanden en het prinsbisdom Luik te Rome tijdens de renaissance, coörd. Anne-Claire de Liedekerke. eindred. Hans Devisscher. Nicole Dacos, Bert W. Meijer, Claire Billen, Elisja Schulte van Kessel ... [et al.] (Brussel Gent Rome, 1995) p. 321-322, cat. nr. 180, met afb. in kleur van het middenpaneel en de buitenzijden van de zijpanelen
  • Geschiedenis van de provincie Utrecht [van 1528 tot 1780- zie tot 1528 voor titelbeschrijving], coörd. red. C. Dekker, Ph. Maarschalkerweerd, J.M. van Winter ... [et al.] (Utrecht, 1997) p. 116, afb. in kleur p. 117
  • Herdenkingstentoonstelling Paus Adrianus VI : gedenkboek, catalogus : Utrecht, Centraal Museum, 28 september-15 november; Leuven, Stadhuis, 23 november-20 december 1959, [verantwoording M.E. Houtzager, J. Coppens] (Utrecht Leuven, 1959) cat. nr. 67 (buitenvleugels), p. 87/cat. nr. 346 (middenpaneel en zijpanelen), p. 251; afb. 12 (detail Hl. Adrianus); p. 200
  • De Heren van de Kerk : De kanunniken van Oudmunster te Utrecht in de late middeleeuwen, Bram van den Hoven van Genderen. A.J. van den Hoven van Genderen (Zutphen Zutphen, 1997) afb. p. 297
  • History of renaissance art (Tokyo, 2008) p. 431, afb. in kleur
  • In detail : new studies of northern renaissance art in honor of Walter S. Gibson, ed. by Laurinda S. Dixon ([Turnhout], 1998) p. 124, met afb. (detail middenpaneel)
  • Das Inventar der Sammlung Wytenhorst, M.J. Friedländer pp. 63-68
  • Jan van Scorel (Utrecht, 1981) afb. middenpaneel
  • Jan van Scorel ([Schoorl, 1986])
  • Jan van Scorel, [voorrede M. Elisabeth Houtzager. inl. G.J. Hoogewerf] (Utrecht, 1955) cat. nr. 11, afb. 14-16
  • Jan van Scorel 1495-1562 : schilder voor prinsen en prelaten, J.A.L. de Meyere (Utrecht, 1981) p. 41-43, nr. 1, met afb.; p. 15-17, met afbeeldingen
  • Jan van Scorel en het Centraal Museum, Jos Sterk p. 42
  • Jan van Scorel in Utrecht : altaarstukken en schilderijen omstreeks 1540 : documenten, technisch onderzoek, [voorwoord van de catalogus door Adeline M. Janssens; bijdragen van Jan Gerrit van Gelder, J. Guillouet [et al.]] (Utrecht Douai, 1977) cat. nr. 28, pp. 79 e.v., met afb.
  • Jan van Scorel [Palet serie], door C.H. de Jonge (Amsterdam, 1940) p. 18 e.v., met afb.
  • Jan van Scorels "Einzug Christi in Jerusalem", W. Cohen p. 23-29
  • Jérusalem : cité radieuse du monde chrétien, R. Pernoud en O. d'Ursel (1959) p. 104-113, p. 112,113, afb. 25 op p. 113
  • Kanttekeningen bij Jan van Scorel's Lochorst-Triptiek, R.M. Dippel p. 253-256
  • De kunst van het kijken : iconografie van de Europese schilderkunst 14de-18de eeuw, Patrick de Rynck (Gent Amsterdam, 2004) p. 156 afb. in kleur (middenpaneel)
  • Kunst voor de beeldenstorm : Noordnederlandse kunst 1525-1580 [deel 1], W.Th. Kloek, W. Halsema-Kubes, R.J. Baarsen (Amsterdam Den Haag, 1986) p. 11, 24-26, 28, afb. op p. 10
  • Kunst voor de beeldenstorm : Noordnederlandse kunst 1525-1580 [deel 2] : catalogus, red. J.P. Filedt Kok, W. Halsema-Kubes, W.Th. Kloek. met inl. door B. Dubbe ... [et al.] (Amsterdam Den Haag, 1986) p. 87 nr. 12, noot 34 op p. 103, p. 100, cat. nr. 61 op pp. 180-182, p. 229 (cat. nr. 109)
  • Lambert Lombard : Renaissance en humanisme te Luik, Godelieve Denhaene (Antwerpen, 1990) pp. 44, 93, afb. 48 (kleur) op p. 46
  • Leven na de dood : gedenken in de late Middeleeuwen, Truus van Bueren. met bijdr. van W.C.M. Wüstefeld (Turnhout, 1999) p. 74-75, 120, 251, 277 (nr. 72), afb. 66, 67 (kleur)
  • The luminous image : painted glass roundels in the Lowlands, 1480-1560, by Timothu B. Husband. with an introductory essay by Ilja M. Veldman. and contributions by Ellen Konowitz and Zsuzsanna van Ruyven-Zeman (New York, 1995) p. 185, afb. 1 (buitenzijde van het linkerluik)
  • Mirror of the Earth; The World Landscape in Sixteenth-Centrury Flemish Painting, Walter S. Gibson (Princeton, New Jersey, 1989) p. 24, 43, afb. 3.7
  • Een museumrondgang. Oude schilderkunst in Nederland., L.L.H. Roest (Amsterdam, z.j. [1968?]) afb. 31 (detail middenpaneel)
  • De Noord-Nederlandsche Schilderkunst, deel 4, G.J. Hoogewerff (Den Haag, 1941-1942) p. 69 e.v., afb. 28-32 op p. 71-75
  • Ontsnapt aan de beeldenstorm, Micha Leeflang p. 43, pp. 40-41 afb. 2.21 in kleur.
  • De oude kerken van Utrecht, G.C. Labouchere (Utrecht) p. 13
  • Overzicht der literatuur betreffende Nederlandsche Kunst; Nederland, M.D. Henkel p. 233, afb. IIB, p. 235
  • De Paulusabdij : achter de muren van Utrechts oudste klooster, Hein Hundertmark en Kaj van Vliet ; m.m.v. René van Kam (Utrecht, 2010) pp. 148-149, met afb. in kleur; p. 150.
  • La peinture dans les anciens Pays-Bas : XVe-XVIe siècles, Paul Philippot (Parijs, 1998) pp. 247, 248
  • La peinture Hollandaise, J. Leymarie (Genève, 1956) p. 54
  • Pieter Coeck, Jan van Scorel, Max J. Friedländer (Leiden, 1935) p. 127-130, afb. LVIII-LX
  • Polidoro Caldara da Caravaggio, Lanfranco Ravelli (Bergamo, 1978) p. 148, afb 109/a
  • Rapport prof. Vogelsang 1928, W. Vogelsang
  • Raüme und Schichten mittelalterlicher Heiligenverehrung in ihrer Bedeutung für die Volkskunde, M. Zender (Düsseldorf, 1959) p. 140, nr. 880, afb. 10
  • Die Reise nach Jerusalem : eine kulturhistorische Exkursion in die Stadt der Städte : 3000 Jahre Davidsstadt, hrsg. von Hendrik Budde und Andreas Nachama (Berlijn, 1995) afb. 10 in kleur p. 13
  • Röntgenonderzoek van de oude schilderijen in het Centraal Museum te Utrecht, M.E. Houtzager ... [et. al.] (Utrecht, 1967) p. 64, 77, 98-99, afb. 8 op p. 262-263
  • De schilderijenverzameling van baron Willem Vincent van Wyttenhorst, Marion Boers p. 225, inv. fol. 28vso; p. 241, afb. 71 (middenpaneel)
  • Schilderkunst tot 1850. De verzamelingen van het Centraal Museum Utrecht [cat. nrs. 591-902], Liesbeth M. Helmus (Utrecht, 1999) p. 1369-1375, cat. nr. 593, met afb.; p. 26, 74-79, afb. in kleuren op p. 75-76
  • Scorel-paralellen, door G.J. Hoogewerff p. 200-202
  • Het triptiek der familie van Lochorst door Jan van Scorel in het Centraal Museum te Utrecht, C.H. de Jonge p. 73-95
  • Het triptiek der familie van Lochorst door Jan van Scorel in het Centraal Museum te Utrecht (1938), C.H. de Jonge p. 63-66
  • Het triptiek der familie van Lochorst door Jan van Scorel in het Centraal Museum te Utrecht (in Oude Kunst), jkvr. dr. C.H. de Jonge p. 2-9, afb. 1-4
  • Twee zijluiken van een altaarstuk uit de Utrechtse St. Jacobskerk, J.A.L. de Meyere p. 65, afb. 9 (detail) op p. 63
  • Une représentation moins connue de Sainte Gertrude, Jacqueline Cession-Louppe p. 9-10, afb. in kleur op p. 9
  • Utrecht: Britain and the continent. archaeology, art and architecture, Elisabeth de Bièvre (red.) (Leeds, 1996) pp. 262-269, met afb. XLIIb
  • Utrecht op schilderijen : zes eeuwen topografische voorstellingen van de stad Utrecht, Jos de Meyere (Utrecht, 1988) p. 12, afb. op p. 13
  • Utrechtsche schilders uit de tweede helft van de XVIe eeuw, door C.H. de Jonge p. 167-168
  • De Utrechtse Jeruzalembroederschap, J.W.C. van Campen p. 53, afb. 1 (t.o. p. 53)
  • Utrechtse meesters : de collectie oude kunst, Dorien Tamis p. 45, afb. in kleur (middenpaneel) op p. 48
  • De Utrechtse Parade 1495-1995 : van Van Scorel tot Rietveld en Koch, red. Renger de Bruin, Jos de Meyere, Suzanne de Sitter. teksten Hanneke Adriaans, Marja Bosma, Renger de Bruin, Roman Koot, Jos de Meyere, Ida van Zijl (Utrecht, 1994) p. 11, afb. in kleur (buitenkanten zijluiken) p. 95, afb. p. 91 (middenpaneel)
  • Utrechtse schilders der XVIIe eeuw in de verzameling van Willem Vincent, Baron van Wyttenhorst, C.M. de Jonghe p. 120
  • Utrecht's kunst in opkomst en bloei 650-1650, [voorw. C.H. de Jonge, D.P.R.A. Bouvy] (Utrecht, 1948) cat. nr. 53
  • Van Geertgen tot Frans Hals, De Nederlandse Schilderkunst, deel I, H. Gerson (Amsterdam, 1950) p. 31

Toon alle documentatie waarin dit object voorkomt

Toon minder documentatie

Tentoonstellingen (15)

  • Dit is het Centraal Museum! Topstukken uit vijf collecties, Centraal Museum, Utrecht, 2012
  • Scorels Roem. Hoe een Utrechtse schilder de Renaissance naar het Noorden bracht, Centraal Museum, Utrecht, 2009
  • Utrechters dromen van Rome, Centraal Museum, Utrecht, 2008
  • De keuze van Simon Levie : oude meesters uit de collectie van het Centraal Museum Utrecht, Centraal Museum, Utrecht, 1995
  • Fiamminghi a Roma, 1508-1608, Paleis voor Schone Kunsten, Brussel, Brussel, 1995
  • De Utrechtse Parade 1495-1995, van Van Scorel tot Rietveld en Koch, Centraal Museum, Utrecht, 1994
  • Het geschilderde landschap, Centraal Museum, Utrecht, 1992
  • Kunst voor de Beeldenstorm, Rijksmuseum Amsterdam, Amsterdam, 1986
  • Jan van Scorel in Utrecht, Musée de la Chartreuse, Douai, 1977
  • Jan van Scorel in Utrecht, Centraal Museum, Utrecht, 1977
  • Paus Adrianus VI, Stadhuis Leuven, Leuven, 1959
  • Paus Adrianus VI, Centraal Museum, Utrecht, 1959
  • Jan van Scorel, Centraal Museum, Utrecht, 1955
  • Utrecht's Kunst in Opkomst en Bloei 650-1650, Centraal Museum, Utrecht, 1948
  • Tentoonstelling van schilderijen der Utrechtsche School, Centraal Museum, Utrecht, 1941

Toon alle tentoonstellingen waarin dit object voorkomt

Toon minder tentoonstellingen

Meer

Meer van hetzelfde motief
Meer over hetzelfde onderwerp
Meer uit dezelfde periode

Zie ook

Kijk ook eens naar

×

? Uitloggen

Inloggen

Mijn laatst bekeken objecten