Inzicht

Inzicht (1928)

Gerrit Thomas Rietveld. Bruikleen 1985.

Dit object is nu niet in het museum te zien

Tags van gebruikers

Er zijn nog geen tags toegevoegd

i

Toelichting

Inhoud tekst (op basis van OCR)

G. Rietveld, Inzicht Alles wat we ervaren berust op de werking onzer zinnen. Ons wezen bestendigt zich door zinnelijk op te nemen en te verwerken. Ons bewustzijn is de eenheid der ervaringen; voornamelijk van de groei van eigen wezen. De bewustwording van de realiteit bepaalt zoowel ons wezen, als dat onzer omgeving voor ons. De activiteit der zinnen is zeer beperkt en bij ieder verschillend. Om zakelijk overeen te komen, bepalen en meten we de realiteit door middel van instrumenten, gebruik makende van eigenschappen en begeleidende verschijnselen. Warmte, die we slechts door voelen direct ervaren kunnen constateren we door de uitzetting van kwik b.v. Kleur, alleen te ervaren door onzen kleurzin, bepaalt de wetenschap door meting van de golflengte en brekings-hoek. In het maatschappelijk leven is deze constateering zeer juist en noodzakelijk, maar het wezen der dingen komt hierdoor achter en naast de verschijnselen. De directe ervaring der realiteit, het gewone, eenvoudige, waarvoor we slechts de oogen behoeven te openen, de hand uit te steken, dat onmiddellijke leven is zeer zeldzaam. Veel verlangen en onbevredigde neigingen, vooral bij menschen, die alles hebben, wat men noodzakelijke levensbehoeften noemt, is eigenlijk behoefte aan die directe werkelijkheid. Als we verlangen, werken, om te bereiken, wat we beter vinden, doen we dit nooit om bovenzinnelijk doel, maar om de werkelijkheid te onthullen en vanuit het inzicht, dat zóó de werkelijkheid zich eerst recht handhaven en toonen zal. Onzen gezichtszin kan men onderscheiden in: kleurzin, vormenzin en ruimtezin. Wanneer we een vorm (met 3 afmetingen) scherp waarnemen, stelt zich ons netvlies in op verschillende afstanden en plooit zich in reliëfvorm, overeenkomstig de vorm van het beschouwde materiaal. Wanneer we een kleur waarnemen, moet het netvlies strak gespannen zijn; drie soorten zenuwtoppen zijn dan werkzaam. 1e soort ervaart rood, 2e soort ervaart blauw, 3e soort ervaart geel; samen ervaren ze wit. Werken de toppen die gevoelig zijn voor rood alléén, dan ervaren we intensief rood, werken de anderen ook ged. mee, dan ervaren we bleekrood = wit met zooveel rood, als de activiteit van de voor rood gevoelige toppen sterker werken dan de andere. 'STUK T
Ruimtezin veronderstelt een bepaalde stand van het net' vlies tegenover de lens (gezichtshoek). Bij de werking van meer zinnen gelijktijdig wordt de ervaring van de realiteit minder intensief. Onverwerkte, gedwongen of sleurindrukken, dit zijn indrukken op niet actieve (vermoeide of niet ingestelde) zinnen, werken op ons organisme krenkend, vertroebelend en afbrekend. De direct zinnelijke ervaring, met actief ingestelde zinnen is de bestendiging en groei van ons bestaan. Een beeldhouwwerk, dat onze vormenzin als klaarheid ervaart; dat niet gemaakt is uit aesthetische of ideëele bedoeling en zonder symbolische begeleidingen, alleen om de realiteit directer te ervaren, is onontbeerlijk. Een schilderij van Picasso of van der Leek b.v. is in tegenstelling tot onze dagelijksche zinnelijk-chaotische en zakelijk constateerende gezichtsindrukken (naast en achter het wezenlijke) eigenlijk de gewone directe werkelijkheid - al is ze dan tot kleur gespecialiseerd. Zoo kan ook de architectuur ons tot de werkelijkheid brengen. De zakelijke architectuur moet recht op het doel afgaan. We moeten helpen het leven te vereenvoudigen, te verlossen van overtolligheden. Het werk dat overblijft verlichten door overleg, mechanisme en machines en het bouwvak maken tot een goed georganiseerd industriebedrijf met een minimum aan passief en dwangwerk, om plaats te geven aan den vrijen mensch, dit is niet de mensch die niets doet, (want de emo--tie van het levende werk is onontbeerlijk), maar de mensch, die de werkelijkheid meer bewust beleeft. De zakelijke architectuur moet niet slaafsch voldoen aan bestaande behoeften, ze moet ook levensvoorwaarden onthullen. Ze moet niet zijn constateering, maar intensieve ervaring der ruimte. De werkelijkheid, die de architectuur scheppen kan is de ruimte Hiervoor zijn de nieuwe constructieve mogelijkheden en de zuivere materialen. Ze krijgen zin voor ons, als we ze aanwenden, om de ruimten die we bestemming gaven, klaar en duidelijk te bepalen en te begrenzen. We kunnen dan ontwerpen in kleiner afmeting. Vorm, kleur of andere zinnelijke overwegingen zijn op zichzelf alle even belangrijk als de ruimtelijke, maar blijven beter op eigen terrein. Noodzakelijke andere factoren (b.v. kleur van materiaal, vorm door constructie, enz.) hoe verleidelijk deze bijkomstigheden ook zijn, blijven beter onbeschouwd, want als ze het ruimtelijk gaan beïnvloeden leidt dit altijd tot verzwakking en afwijkingen. Alleen door onmiddellijke ervaring bestaat voor ons de werkelijkheid, ze is telkens opnieuw: schepping, bestendiging en groei van ons wezen. rdam, 2:17,18, 20 Dec.,1928, pp. 89,90.
\ G. Rietveld, Insight All of our experience is based upon the activity of our senses. Our nature perpetuates itself through the absorption and digestion of sensory information. Ourconsciousnessisthe unity of experiences, and it results principally through the growth of our nature. The process of becoming conscious (bewustwording) of reality determines our nature as well as that of our environment. Sensory activity is very limited and varies from person to person. For an objéctive understanding (of our environment) we determine and measure reality by means of instruments, thus exploiting (their) properties and associated phenom-ena. Heat, for example, which we can experience only through feeling, is recorded by the expansion of mercury. Color, experienced only through our color sense, science defines by the measurement of wave-length and refraction. In everyday life this recording is appropriate and necessary, but the essence of things is, as a result, behind and beside the phenomena. The immediate life, the ordinary, simple, direct experience of reality, for which we need only to open our eyes and to extend our hands, is very rare. Many desires and unsatisfied impulses, especially among people who have all the necessities of life, are actually yearnings for (the experience of) immediate reality. We never strive and work to attain something better in order to achieve a transcendental goal but ratherto unveil reality. And from the insight achieved, reality will certainly maintain and manifest itself. Our visual sense can be divided into color sense, form sense and space sense. When we clearly perceive a three dimensional form our retina adjusts itself to the different distances involved and curves itself .in relief form in accordance with the form of the observed material. When we perceive a color the retina must be tightly stretched; and three kinds of nerve-endings are then in operation. The first kind experiences red, the second kind experiences blue, and the third kind yellow; collectively they experience white. When only the red sensitive nerve-endings are at work we experience intensive red. But when the others are also partially collaborating we experience a pale red which is actually white infused with red. This happens only if the activity of the red nerve endings is greater than that of the others.
Space sense involves a definite posltion of the retina tn relation to the lens (angle of vision). The more senses that work simultaneously the less intensive is the experience of reality. Unused, constrained or routine impressions, i.e. impres-sions on inactive (fatigued or unfocused) senses, are in-jurious, confusing and destructive to our organism. Direct sensory experience, with actively focused senses, results in the perpetuation and expansion of our existence. It is essential for us to create sculpture that our form sense experiences as clarity, not with an aesthetic purpose or a symbol ic meaning, but only to provide us with a more direct experience of reality. A painting by Picasso or Van der Leek, for example, con-trasts with our daily sensory-chaotic and objectively-established Visual impressions (beside and following the essential) which are actually ordinary, direct reality. This is true even though (these men) happen to specialize in color. Architecture can also introducé us to reality. Functional architecture must go straight to the goal. We must help to simplify life and rid it of its superfluities. And the work that remains we must make easier by good management and machines. We must make the building profession into a well organized industry having a minimum of passive and compulsive activity. This helps to free man, but not the one who does nothing (emotional involvement in the living work is indispensible) but rather he who is becoming more conscious of reality. Functional architecture must not just slavishly satisfy existing needs; it must also reveal living conditions. It must not simply establish space; it must intensively experience space. The reality which architecture can create is space. And it is to this end that we can apply the new construction possibilities and the new materials. Thèy make sense for us only if we apply them to clearly define and limit the designated spaces. We can then design in smaller dimen-sions. Form, color, or other sensory considerations are in themselves as important as.the spatial consideration, but it is better for them to remain isolated, each in its own domain. It isdesirable to ignore other necessary factors (for example color of material, form of construction, etc.) no matter how tempting these accidental circumstances might be. Weakening and defects always result when they influence the space. Only through immediate experience does reality exist for us: it is each time renewed, creating, continuing and expanding our being. I 10, Amsterdam, 2:17,18, 20 Dec., 1928, pp. 89,90.
1. f inden, twi wir dies es nlemals ua etiM ttberainnlicfaea zu eratreben»aondern urn wirkllofa«eifc *» enth«?llen und von der Bln-aicht aua dasz die Wlrkllchkelt elgentlloh achon ao lat ; I Onaerm frealehtaalnn kan man seriegen in Formenainn,Farbenalnn und Raumalnn.Wenn wir elnen Form (alt 3 Dlmenaionen )sofaarf atellt alch unaere Netzhaut auf die Abst&nde aln und gaataltet «lob su elner Hellef form, die der Form de» betracht et en (Jegens tandeagl ai cht. Wenn wir elne Farbe wahrnehman.muaz die Netzhaut flaohgeapanntsetr drai aorten Herrenaplt.en alnd dann ln Tïtigkeltidie arate Sorte erfahrt Rot die swelte *lau#die dritte «elb# zuaannmen erfahren ale Wela*. Sind nur die Spitzen fttr Rot ln Ttttlgkeit.ao erfafaren wir inteneiv ) Rot:arbeiten dia anderen zwel zum Teil ml^t.ao erfahrpn wir Blaaarot» ffalaz mfct aovle|Rot.wla dle£ctivlt*t der auf Rot raaglerende Spitzen lm AugenbliWc etïrtcer arbelten ala die anderen. „ Der Raumainn aetzt elnan beatlmmten Stand der Natzhaut gegeri&ber da] Stnsa Llnae ((toalehtwlnkel) voraua. . 3 2/ Bal der Tttlgkelt mehrerar Slnne zuglaloh wlrd die «rfahrung der Reallttlt wanlgèr Intens iv . . . A h Unrararteltata Slndrflolte.gezwungene oder Einddeke auf nioht afctlYe,z.B. erattdete.oder nioht aIngaatelite Slnne, wlrken auf unaere Organlamus kr*nkend,trübend und abbrechend. pas dlrekte Wahrnelwen dar Slnne ml*t aktiw etngeatallten Slnnan la die Beatlndlgtfrfjtfung und daa Wachaen unaerea Beatebena. Blne Skulptur welche unaer Fortnensinn ale Ilahrhelt arfaaat dle nio geacfaaffan lat aua aeathatiacfaer oder Idealer Bedautung und ohne aymboi* liaeha Baglaltung,aondern nur,um die Realltït dlrakter zu erfafaren.lat luiend w"
unenttbehrlich. Auch Architektu? rousa une au den Wlrkliehir«lt SS «^MÏS te;rlehte, organiiierter IfSdustrléfcaehenmit2f8 ®aufac^u gut kein? Ionst*ti;^^efn ^^i^<mfbe<1,lnfUng,m ^thttllen.Sie «u»£ Me wirkli^SiJ S? f0 ®lne lnt0n®lve Irfahrung des Rauaes. HSuml^S^i^^^^^^^r suffen ^ . setzen und zu befSeS wLJiL J?!1""** kltr « öeutlich feet zu kelten und nateSSS 2?„n dle neuen konslruktlren mfSglich- aehr betrie^ng iSs?en8 ' 1 ** **** auc* ^rbelten alt ebenao°von^bedeutunj; ^fS/^lSiS^ ^ la el0> lhrem eigenen Oebiet «£ ^l°?*elten'llber besser auf z.B. Partoe Sm 2atïïil?« andere auftreten » .

Details

Inventarisnummer
GR007
Soort object
Tekst

Maker

Naam
Gerrit Thomas Rietveld
Geboorteplaats
Utrecht
Geboortedatum
1888-06-24
Sterfplaats
Utrecht
Sterfdatum
1964-06-25
Lees meer
http://nl.wikipedia.org/wiki/Gerrit_Rietveld

Documentatie

Literatuur (1)

  • Inzicht, G. Rietveld

Tentoonstellingen (0)

? Uitloggen

Inloggen

Mijn laatst bekeken objecten